Rachel Whiteread Britanyalı Genç Sanatçılar grubunun diğer üyeleri ile birlikte 1990’ların başında kendini göstermeye başlayan olağanüstü bir sanatçıdır. Diğer grup üyelerine göre
daha sessizdir ve heykellerinin çoğunu kamusal alan için üretir.
Ev (House) adlı çalışması çok tartışmalara sebep olur. Doğu İngiltere’deki, 193 Grove Caddesi’ndeki yıkılma kararı alınan bina onun sanat eseri olur. Bölgedeki Viktoryen balkonlu son evdir ve Whiteread onu beton ile doldurur. Çalışma bu cadde ve çevresinde yaşayanlar için bir anıt haline gelir. 11 Ocak 1994’de Tower Hamlets Borough Konseyi tarafından, yapılışından 2-3 ay sonra yıkılır ama fotoğrafları ve hakkında yazılanları ile ayakta durur. İngiliz sanatı ve heykelleri üzerine silinmez bir etkisi olur. Evi bir beton kalıba döndürmenin mühendislik zorlukları bir yana gazetelerde haftalarca süren saldırılara maruz kalır ve hükümet yetkilileri ile uğraşır. Aslında Whiteread politik bir sanatçı değil, “Postminimalist’dir. Whiteread’in çalışması “kalpli minimalizm” “minimalism with a heart” olarak tanımlanır. Eser sanat ve ekonomi ile ilişkili gibi görünür. Hükümet 90’lı yıllarda insanları onlarca yıldır işgal ettikleri toplu konutlardan uzaklaştırmaya başlar ve onları daha büyük binalara taşınmaya zorlar. Bu iş bir yandan da kaybolan, görünmeyecek olan evleri ve onların içindeki hayatları görünür kılar. Yapıt daha önce var olanların (içinde odaları, pencereleri olan bir ev) yokluğu ile yaratılan bir eserdir. Mesela; evin zarif cumbası ve pencereleri artık betondur, içinden dışarıya bakılmaz ve adeta mezara benzer. Ev sahiplerinden ve onların yaşantılarından izler taşıyan, 20. Yüzyıla ait bir zaman kapsülü gibidir.
Whiteread Turner ödülü aldığı yıl, diğer ödül adaylarından da büyük eleştiri alır. Geleneksel heykel pratiğine uymadığı söylenir. İngiliz pop grubu The KLF tarafından kurulan K derneği, “Anti-Turner Ödülü” düzenleyerek yarışmaya karşı çıkar. Whiteread Turner Ödülü’nün neredeyse iki katı olan bu ödülü (İngiltere’nin en kötü sanatçısı) kazanır. Sanatçı önce ödülü reddeder ama K derneği parayı yakacağını duyurunca almak zorunda kalır. Whiteread paranın bir kısmını ihtiyacı olan diğer sanatçılara verir, kalanını evsizlere sığınma yeri sağlayan bir derneğe bağışlar.
Whiteread’ın amacı nesneleri yeniden yaratmak değil, orijinal nesneyi kalıp olarak kullanarak mekanı katılaştırmaktır. Genellikle dokunduğumuz, temas ettiğimiz bizim için basit ama anlamlı nesneleri seçtiğini söyler. Bunun nedeni, kalıbını aldığı nesnelerin -şilteler, yataklar, lavabolar, sandalyeler- hepsinin sade görünümlerine rağmen vücutla yakın, fiziksel bir ilişkisi olmasıdır ve her zaman ikinci el oldukları için, sanatçının onlara muamelesinden önce bir yaşamları olmuş ve hafızaları vardır.
