19. yüzyılın başında ortaya çıkan izlenimcilik yaklaşımından itibaren sanat, doğayı taklit etmekten uzaklaşmaya başladı. Zamanla doğayı en temel öğelerine indirgeme arayışı da ortaya çıktı. Bu yaklaşımın en önemli isimlerinden biri olan Piet Mondrian oldu. Karmaşık dünyayı temsil etmek yerine, onu sade, basit ve evrensel çizgileriyle ortaya koydu. Bu düşüncenin en açık örneklerinden biri olarak da Kırmızı, Mavi ve Sarı ile Kompozisyon adlı eserini yaptı.
Piet Mondrian’ın ilk dönem eserleri, bugün bildiğimiz geometrik soyutlamalardan oldukça farklıydı. Mondrian ilk olarak doğayı gözlemleyen, manzara ve figür ağırlıklı resimler yaparak başladı. Zamanla renkleri sadeleştirerek, figürleri çizgi formalarına indirerek adım adım bugün herkesin bildiği ve Mondrian’nın “Neoplastisizm” adını verdiği estetik anlayışa dönüştü. Bu anlayışla doğanın özündeki düzeni ve evrensel dengeyi temsil etmeyi amaçlıyordu.
Kırmızı, Mavi ve Sarı ile Kompozisyon adlı eser, beyaz bir zemin üzerine yerleştirilmiş siyah dikey ve yatay çizgilerle bölünmüş alanlar ve bu alanların bazılarının kırmızı, mavi ve sarı gibi ana renklere boyanmasından oluşur. İlk bakışta son derece basit görünen bu kompozisyon, aslında biçim, denge ve oran ile doğanın dengesi ve düzenini temsil eder.
Sanat tarihçi Stephanie Chadwick; “Mondrian’ın Kırmızı, Mavi ve Sarı Kompozisyonu, ilişkisel zıtlıklara, asimetriye ve saf renk düzlemlerine olan bağlılığını gösterir. Mondrian bu tabloyu, hem dengeyi hem de dinamik güçlerin gerilimini ifade eden zıtlıkların bir uyumu olarak bestelemiştir.” sözleriyle eserin anlamını açıklar.
Kırmızı, Mavi ve Sarı ile Kompozisyon, sanatın nesneleri temsil etmek zorunda olmadığını gösteren önemli bir kırılma oldu. Resim artık bir şeyin görüntüsü değil, kendi başına bir düzen ve sistem haline geldi. Bu eserle Mondrian bize hala güncel bir çok soru bıraktı; bir eser ne kadar sadeleşebilir? Sanat, dünyayı olduğu gibi göstermek için mi vardır? Ve belki de en önemli soru; bir eser, dünyayı doğrudan göstermediği halde hala gerçeklikle bir bağ kurabilir mi?