Yayoi Kusama ve Sonsuzluk

1960’lı yıllar, sanatçıların geleneksel sanat anlayışını sorguladığı ve sanat eserini fiziksel bir nesne olmanın ötesinde ele aldığı bir dönemdi. Eserin kendisinin yanında bulunduğu mekânla kurduğu ilişki de önem kazanmaya başlamıştı. Bununla beraber bazı sanatçılar eser ve mekânları birleştirerek, izleyicide bıraktığı duygulara ve deneyime odaklanmaya başlamıştı. Japon sanatçı Yayoi Kusama, tekrar eden biçimler, aynalar ve sonsuzluk fikri üzerine kurduğu çalışmalarıyla bu dönemin öne çıkan sanatçılarından biri oldu.

Kusama’nın en önemli eserlerinden biri, 1965 yılında sergilediği Infinity Mirror Room – Phalli’s Field adlı eseridir. Kusama, beyaz kumaştan yaptığı ve üzerlerini kırmızı puantiyelerle kapladığı çok sayıda yumuşak formu bir odanın zeminine yerleştirdi. Odanın duvarlarını aynalarla kaplayarak bu formların yansımalarını çoğalttı. Böylece aynalar sayesinde eserin bulunduğu ortam sonsuz bir mekâna dönüştü.

İlk bakışta birbirini tekrar eden biçimlerden oluşan bu çalışma, izleyicinin mekânı algılama biçimini değiştiriyordu. Aynalar, odadaki nesneleri çoğaltırken mekânın gerçek sınırlarını belirsizleştiriyordu. Hem mekân hem nesneler sonsuza uzanarak izleyicinin etrafını sarıyordu. Bununla beraber izleyici de esere dışarıdan bakan bir kişi olmaktan çıkarak, sonsuza uzanan görüntüsüyle bu mekânın bir parçası hâline geliyordu.

Infinity Mirror Room – Phalli’s Field, sanat eserinin yalnızca bakılan bir nesne olmadığını, aynı zamanda deneyimlenen bir mekâna dönüşebileceğini gösteren önemli çalışmalardan biridir. Kusama, aynalar ve tekrar aracılığıyla izleyiciyi sonsuzluk fikriyle karşı karşıya bırakır. İzleyiciyi sonsuzluk, nesne ve mekân kavramları üzerinden kendi varlığını yeniden düşünmeye yönlendirir.

Bugün eser hâlâ şu soruları gündeme getirir: Bir sanat eserini sanat eseri yapan şey nedir? Sanat yalnızca sergilenen bir nesne midir, yoksa içinde bulunduğumuz bir deneyim de olabilir mi? Ve belki de en temel soru şudur: İzleyici de sanat eserinin bir parçası olabilir mi?

 

Bizi paylaşın..