Fotoğraf Sanatının En Özgün İsimlerinden Duane Michals Yaşama Veda Etti.

“Bir şeyin nasıl göründüğünü değil, nasıl hissettirdiğini bilmek istiyorum.”

Fotoğraf sanatının en özgün isimlerinden Duane Michals, 9 Haziran 2026 günü 94 yaşında yaşama veda etti. 

Michals fotoğraf sanatının büyük ölçüde gerçekliği belgelemeye odaklandığı bir dönemde fotoğrafı; anı, arzu, maneviyat, ölümlülük ve insan deneyiminin karmaşıklıkları gibi çok daha farklı ve daha derin konuları keşfetmek için kullandı. Seri fotoğraflar, çoklu pozlama ve el yazısı metinler aracılığıyla, bir fotoğrafın aktarabileceği mesajın sınırlarını genişletti. 

Fotoğraflarında metni önemli bir unsur olarak kullanan Michals, basılmış fotoğraflarının üzerine doğrudan kendi el yazısıyla yazılar yazmıştır. Yazdığı bu metinler, didaktik ya da açıklayıcı bir işlev görmenin ötesinde, görüntülerin anlamına yeni bir boyut ve şiirsel, trajik, mizahi, çoğu zaman hepsi bir arada olacak şekilde, kendine özgü düşüncelerine ayrı bir anlam katmıştır. 

Duane Michals, 1932’de Pennsylvania’nın McKeesport kentinde doğdu. Pittsburgh’daki Carnegie Enstitüsü’nde sanat dersleri aldıktan sonra Denver Üniversitesi’ne girdi ve 1953 yılında Grafik Tasarım dalında lisans derecesini aldı. 1956 yılında askerlik hizmetini tamamladıktan sonra New York’a taşınan Michals, burada Parsons Tasarım Okulu’nda eğitim gördü ve çeşitli dergilerde grafik tasarımcı olarak çalıştı. 

Michals 1958 yılında, ödünç aldığı bir fotoğraf makinesiyle Sovyetler Birliği’ne gitti ve yolculuğu sırasında tanıştığı yerli halkın portrelerini çekerek fotoğrafçılığa olan tutkusunu keşfetti. New York’a döndükten sonra fotoğrafçı olarak çalışmaya başlayan Michals, 1963 yılında Underground Gallery’de ilk kişisel sergisini açtı. 

Duane Michals için gerçek, gözlemlenebilir koşullarda değil, kendimize ve algıladığımız gerçekliğe sorular sormakta yatmaktadır. Max Kozloff ve diğer sanat tarihçilerinin de belirttiği gibi, yazma eylemi fotoğrafa ek olarak başka bir kayıt daha ortaya koyar. Bu ikili anlatı biçimleri birbirini tamamlayıcı nitelikte olabileceği gibi, birbiriyle çelişerek bir güvenilmezlik hissi de uyandırabilir. Bu bağlamda da Sürrealizme gönülden bağlı olan Michals, hayranı olduğu ve kavramın öncüsü olan René Magritte Brüksel’de ziyaret ederek beş gün geçirmiş ve bu sürede ürettiği fotoğraflarla daha sonra A Visit with Magritte adlı albümünü yayımlamıştır. 

Michals, kendi jelatin gümüş baskılarına yağlı boya ekleyerek ve daha sonra 19. yüzyıldan kalma buluntu tintype fotoğrafların üzerine resim yaparak fotoğrafik görüntünün sınırlarını zorlamaya, esnetmeye devam etti.

Belirli bir medyuma bağlı kalmak yerine kendini bir “ekspresyonist” olarak gören Michals, ifade biçimini ihtiyaçlarına göre seçti.

2010’larda film ve heykel ile denemeler yapmaya başlayan Duane Michals’ın filmleri genellikle diğer ortamlardan öğeler içerir; çalışmalarında her zaman mevcut olan sinematik niteliklerden ve sahne donanımı ile metinlerin esprili ya da sürreal kullanımından yararlanır. 100’ün üzerinde kısa film çeken Michals’ın bu filmlerini buradan izleyebilirsiniz.

Michals kendi kendini yetiştirmiş bir sanatçıydı. Hiçbir akıma ve herhangi bir gruba ait olmadı. Bir keresinde şöyle demişti: “Ya sanat dalı sizi tanımlar, ya da siz o dalı yeniden tanımlarsınız.” 

Fotoğraf dünyası 9 Haziran 2026 günü gerçek öncülerinden birini kaybetti. Ancak Duane Michals’ın fotoğrafın sınırlarını zorlayan fikirleri kitapları ile yaşamaya devam edecek. 

  • B&H Photo’nun Depth of Field serisi için 2022 yılında Duane Michals ile yaptığı söyleşiye buradan erişebilirsiniz.
  • Michals’in, Aperture dergisinin, konuk editörlüğünü Alec Soth’un üstlendiği, 2022 Yaz sayısı için Jesse Dorris ile gerçekleştirdiği söyleşiye de buradan erişebilirsiniz.

 

Bizi paylaşın..