Orhan Cem ÇETİN | Portfolyo – Fantomas (39. Sayı)

2007 tarihli Fantomas serisi, İstanbul’da SALT Beyoğlu’nun bulunduğu yerde daha önce yer alan Garanti Platform Sanat Merkezi’nde, bütün bir haftasonu süren ilginç bir etkinlik sırasında ortaya çıktı.

Bir İngiliz sanatçının girişimi ile, Back to the Core başlığı altında gerçekleşen ve bir toplu doğaçlama olan etkinliğe farklı disiplinlerden çok sayıda sanatçı davet edilmişti. İzleyici bulunmayan, sadece sanatçıların yer aldığı ve iki gün boyunca 1920’lerde çekilmiş Fantoma (kendince adalet dağıtan maskeli ve pelerinli bir “süper suçlu”) temalı sessiz filmlerin gösterildiği ve Fantoma romanlarından pasajların okunduğu mekanda, bir yandan filmler izlenip bir yandan da serbest çağrışımla, bir tür bilinç akışı hali ve etkileşim içinde işler üretildi. Ressamlar, yazarlar, oyuncular, performans sanatçıları, akla gelebilecek her disiplinden bireyler vardı. Geçmişte sürrealist sanatçıların uygulamış olduğu bu yöntem, yıllar sonra İstanbul’da tekrarlanmış oldu ve ortaya çıkan çalışmalar yine aynı mekanda derlenerek fanzin yapısında bir kitaba dönüştürüldü.

Bu kitap daha sonra çoğaltılarak İngiltere’de, Tate Modern’da özel bir günde dağıtıldı. Fantomas serisi benim bu etkinlik sırasında kısmen hazır, kısmen o sırada çektiğim ve yine o sırada yazarak fotoğrafların içine dahil ettiğim metin parçacıklarından oluşuyor. Serbest çağrışımla ortaya çıktıklarından her birinin net olarak nelerden esinlendiğini söylemem mümkün değil, zira bunu bilmiyorum. Ancak, izlediğimiz filmlerde ekranda planlar arasında sürekli metinler belirmesinden ve çok fazla mektup (ihbar, tehdit vs.) görüntüsü kullanılmış olmasından etkilendiğimi sanıyorum. Bu seri bir bütün olarak herhangi bir yerde sergilenmemiştir.

http://www.orhancemcetin.com/fantomas

Kontrast Sayı 39, Ocak-Şubat 2014